28/06/2017

* Cải cách tư pháp, cần những phiên tòa như thế

Mõ Làng


Có thể nói, phiên tòa xử Nga - Mỹ là phiên tòa hay nhất trong lịch sử tư pháp hiện nay. Không phải chỉ vì nó được dư luận xã hội khen hay mà còn nó thể hiện sinh động nhất tinh thần cải cách tư pháp trong lĩnh vực xét xử.

Trên FB của mình, ông Phạm Xuân Cần đã có một đánh giá rất xác đáng: "Những tín hiệu đó cho thấy đây là một phiên tòa theo mô hình tranh tụng, khác với các phiên tòa theo mô hình thẩm vấn lâu nay. Chưa biết kết cục sẽ như thế nào, nhưng chắc chắn nó sẽ không theo kiểu "án tại hồ sơ" như xưa nay, mà sẽ là "án tại tòa". Nghĩa là kết cục của phiên tòa không phụ thuộc nhiều vào kết quả điều tra của cơ quan điều tra đã thể hiện trong hồ sơ, càng không được "bỏ túi" sẵn theo chỉ đạo, mà phụ thuộc chủ yếu vào quá trình tranh tụng và thu thập xác minh các chứng cứ tại tòa.

Trước mắt, nhờ mô hình tranh tụng này mà những khuất tất, những dấu hiệu tiêu cực trong quá trình điều tra vụ án, cùng với những phức tạp của xã hội đã được phanh phui trước bàn dân thiên hạ. Đó là cái lãi của dân chúng khi theo dõi phiên tòa này."

Chưa biết vị quan tòa sẽ tuyên như thế nào nhưng những gì diễn ra mấy hôm nay thật công bằng, dân chủ, thật khác lạ. Kết luận điều tra, cáo trạng đã được bổ sung những thông tin "sốc" tại tòa nhờ tranh biện công khai và tinh thần tôn trọng sự thật của vị quan tòa.

Qua xét xử mà chúng ta biết thêm có hai bản cung giống nhau; có một đường dây liên lạc trong trại giam với ngoài thông qua giám thị; có đường dây chạy án, dàn xếp sau điều tra; có chuyện làm giả chứng cứ; có "nhân chứng bí mật"... Những thuật ngữ "ép cung, mớm cung, thông cung" được xướng tên. Những khuyết tật do quyền được có luật sư, được ghi âm, ghi hình khi xét hỏi lộ diện.

Thiên hạ thì quan tâm nhiều đến cái tốt, cái xấu của bị cáo nhưng giới phân tích thì quan tâm đến không khí phiên tòa: Tranh tụng công khai, thẳng thắn, tôn trọng sự thật. Quan tòa giữ quyền "trọng tài công minh", không lạm quyền, lái hướng. Bị cáo được tôn trọng...

Phiên tòa chưa kết thúc, chắc còn nhiều vấn đề, nhưng những tín hiệu mới là cần phải được ghi nhận. Cải cách tư pháp cần những phiên tòa như thế.

0 comments:

Đăng nhận xét